Najczęstsze pytania
O stali, wyborze noża, pielęgnacji, ostrzeniu oraz o dostawie i zwrotach.
1.Stal
Czym jest stal damasceńska i czy rdzewieje?
Stal damasceńska to nie jeden rodzaj stali, tylko sposób jej wykonania: wiele warstw zgrzewa się ze sobą, a po szlifowaniu i trawieniu na głowni pojawia się falisty wzór. Za samo cięcie odpowiada twardy rdzeń ukryty pod tymi warstwami.
Nasze noże mają nierdzewną okładzinę, więc nie zardzewieją, jeśli zostaną na chwilę mokre na desce. Najlepiej i tak myć je ręcznie i wycierać, ale nie musisz się o nie martwić przy każdym ruchu.
Co to jest San Mai?
Po japońsku „trzy warstwy”. Twardy rdzeń, który tworzy krawędź tnącą, jest z obu stron obłożony miększą stalą. Dzięki temu nóż jest bardzo ostry, a jednocześnie mniej kruchy niż ostrze w całości z twardej stali.
Czy wzór na ostrzu to tylko ozdoba?
W dużej mierze tak. Wzór pokazuje, jak ostrze powstało, ale o tym, jak nóż tnie, decydują stal rdzenia, hartowanie i szlif. Uważaj na tanie noże, na których „damaszek” jest tylko nadrukowany: taki wzór z czasem się ściera. W prawdziwej stali damasceńskiej warstwy przechodzą przez całą głownię.
Jak twarde są japońskie noże i dlaczego to ważne?
Japońskie noże hartuje się zwykle do ok. 60–63 HRC, a klasyczne noże europejskie do 54–58 HRC. Twardsza stal dłużej trzyma cienką, ostrą krawędź. Jest jednak mniej elastyczna: zamiast się zagiąć, może się wyszczerbić. Stąd biorą się prawie wszystkie zasady na tej stronie: bez kości, mrożonek, szklanych desek i podważania.
Z czego są rękojeści?
Z włókna węglowego, w ośmiokątnym kształcie typowym dla japońskich noży. Osiem krawędzi pozwala wyczuć ułożenie ostrza bez patrzenia, a włókno węglowe jest twardsze od drewna i zupełnie nie boi się wody.
2.Wybór noża
Który nóż kupić na początek: Nakiri, Utility czy Kiritsuke?
Jeśli kroisz głównie warzywa, wybierz Nakiri. Prosta krawędź dotyka deski na całej długości, więc przecina warzywa jednym ruchem, bez kołysania. Kapusta, cebula i zioła idą dużo szybciej.
Jeśli masz małą kuchnię i niedużą deskę, najczęściej będziesz sięgać po Utility 6″: jest poręczny i poradzi sobie z większością codziennych zadań.
Kiritsuke 8″ to nóż szefa kuchni do wszystkiego: długa krawędź do siekania i ostry czubek do precyzyjnej pracy. Ma szlif dwustronny, więc używasz go jak zwykłego noża szefa kuchni. Jeśli gotujesz dla kilku osób, to dobry pierwszy wybór.
Czy zestaw opłaca się bardziej niż pojedyncze noże?
Tak, jeśli noże w zestawie robią różne rzeczy. Kiritsuke, Nakiri i Utility prawie się nie dublują, a w zestawie są tańsze niż kupione osobno. Jeśli jednak prawie wszystko kroisz jednym nożem, lepiej kup jeden dobry niż kilka przeciętnych.
Jaką długość ostrza wybrać?
Ostrze 7″ (ok. 180 mm) pasuje do większości domowych kuchni. Ostrze 8″ (ok. 200 mm) lepiej radzi sobie z dużymi warzywami i mięsem, ale potrzebuje większej deski. Jeśli nie masz pewności, zmierz swoją deskę.
Czy te noże nadają się dla osób leworęcznych?
Tak. Wszystkie nasze noże mają szlif dwustronny, czyli symetryczny, więc tną tak samo w prawej i w lewej ręce.
3.Pielęgnacja
Czy japoński nóż można myć w zmywarce?
Nie. Detergenty do zmywarek są żrące, gorące suszenie szkodzi rękojeści, a ostrze przez cały cykl obija się o inne naczynia. Twardy nóż może się wyszczerbić już po jednym myciu. Myj go ręcznie w ciepłej wodzie z odrobiną płynu i od razu wycieraj miękką ściereczką.
Czy na ostrzu może pojawić się rdza?
Przy nierdzewnej okładzinie to bardzo mało prawdopodobne. Jeśli jednak zauważysz pomarańczową, szorstką plamkę, na przykład po długim leżeniu w wilgoci, usuń ją od razu: wystarczy korek od wina z odrobiną sody. Potem osusz ostrze i przetrzyj je kroplą oleju spożywczego.
Jak dbać o deskę akacjową?
Myj ją ręcznie i susz na stojąco, żeby obie strony schły równo. Nie zostawiaj jej w wodzie i nie wkładaj do zmywarki. Mniej więcej raz w miesiącu albo gdy drewno zrobi się blade i suche, przetrzyj ją olejem do kontaktu z żywnością. Zadbana deska z drewna czołowego posłuży Ci latami.
Czego nie kroić tymi nożami?
- Kości i mrożonek, bo ostrze może się wyszczerbić.
- Twardej dyni, chyba że kroisz powoli i nie skręcasz noża.
- Niczego na szkle, kamieniu, marmurze, ceramice ani metalu.
- Chleba z twardą skórką. Do tego służy nóż z ząbkami.
Jak przechowywać noże?
Tak, żeby nic nie dotykało ostrza: na listwie magnetycznej, w bloku, we wkładzie do szuflady albo w drewnianej pochwie (sayi). Najgorsze miejsce to luzem w szufladzie, bo noże obijają się o inne sztućce i tępieją. Odkładaj je zawsze suche i nie zostawiaj w zlewie.
4.Ostrzenie
Jak często trzeba ostrzyć japońskie noże?
W domowej kuchni zwykle wystarczy raz lub dwa razy w roku. Między ostrzeniami możesz wyrównać krawędź na drobnym kamieniu albo skórzanym pasku.
Prosty test: połóż ostrze na skórce dojrzałego pomidora i pociągnij lekko do siebie, bez nacisku. Ostry nóż sam wejdzie w skórkę, tępy się po niej ześlizgnie. Jeśli się ślizga, czas go naostrzyć.
Pod jakim kątem ostrzyć?
Pod kątem ok. 15° na stronę. Noże europejskie ostrzy się zwykle pod kątem 20°. Węższy kąt sprawia, że japońskie noże są tak ostre, ale też dlatego nie mogą trafiać na kości ani twarde deski.
Jakie kamienie wybrać?
Dwa kamienie wystarczą do prawie wszystkiego: #1000 do ostrzenia i #3000–6000 do wygładzenia krawędzi. Gruby kamień #400 przydaje się tylko do naprawy wyszczerbień albo mocno zaniedbanego noża. Namocz kamień zgodnie z instrukcją producenta, pilnuj, żeby był mokry w trakcie pracy, i co jakiś czas go wyrównuj. Wklęsły kamień zaokrągla krawędź.
Czy mogę używać ostrzałki przeciągowej albo elektrycznej?
Odradzamy. Ostrzałki przeciągowe są ustawione pod europejski kąt i zamiast szlifować stal, wyrywają ją z krawędzi. Elektryczne dodatkowo nagrzewają ostrze, co może osłabić hartowanie. Najlepszy jest kamień wodny albo profesjonalny serwis ostrzenia.
A stalka (musat)?
Klasyczna stalowa stalka z rowkami jest za ostra dla twardych japońskich noży i może wyszczerbić krawędź. Jeśli chcesz wyrównywać ostrze między ostrzeniami, użyj drobnej stalki ceramicznej z bardzo lekkim naciskiem albo skórzanego paska.
5.Zamówienia, dostawa i płatność
Ile kosztuje dostawa?
W Polsce dostawa jest darmowa przy każdym zamówieniu, bez minimalnej kwoty. Za granicą darmowa jest dostawa każdego noża, zestawu i deski, a kubków od 2 sztuk (w USA i Kanadzie od 3). Poza Unią Europejską cło i podatki płaci się przy odbiorze. Szczegóły znajdziesz na stronie Dostawa i płatność.
Jak mogę zapłacić?
Kartą, BLIK-iem albo przez PayPal. Płatności obsługuje bezpieczna kasa Shopify, więc nigdy nie widzimy danych Twojej karty.
Czy cena, którą widzę, to cena, którą zapłacę?
Tak. W Polsce cena przy produkcie to cała kwota do zapłaty, razem z dostawą. Nic nie dochodzi w kasie.
Czy noże można wysyłać pocztą?
Tak. Noże kuchenne to zwykłe artykuły gospodarstwa domowego i w UE wysyła się je normalnie. Składając zamówienie, potwierdzasz, że jesteś osobą pełnoletnią.
6.Zwroty i reklamacje
Czy mogę zwrócić nóż, jeśli się rozmyślę?
Tak. Masz 30 dni na zwrot bez podawania przyczyny, czyli więcej niż ustawowe 14 dni. Nóż musi być nieużywany i w oryginalnym opakowaniu. Noża, którym już kroiłeś albo który był ostrzony, nie da się zwrócić jako nieużywanego. Więcej na stronie Zwroty i reklamacje.
Co jeśli nóż przyjdzie uszkodzony albo wyszczerbi się przy normalnym używaniu?
Wady fabryczne i uszkodzenia w transporcie są objęte reklamacją. Napisz do nas, a wszystko załatwimy. Reklamacja nie obejmuje uszkodzeń z niewłaściwego użycia (kości, mrożonki, zmywarka, szklana deska, upadek) ani zwykłego tępienia się ostrza, które jest naturalne i wymaga po prostu naostrzenia.
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Napisz do nas przez stronę kontaktową. Chętnie pomożemy wybrać nóż, a odpowiada osoba, która sama tych noży używa.